|
|
Propositions of H. Dooyeweerd by Herman Dooyeweerd Translated by Dr. J. Glenn Friesen Note: The text below is a provisional translation. Copyright is held by the Dooyeweerd Centre, Ancaster, Ontario, and publishing right is held by Mellen Press, Lewiston, New York. A definitive translation will be published in the series The Collected Works of Herman Dooyeweerd. Click here for .pdf file. Translator’s Introduction This List of Propositions was located in the Dooyeweerd Archives at the Historische Documentiecentrum voor het Nederlandse Protestantisme in Amsterdam (Lade I, 3). It is not dated. The Curators of the Free University had requested the Propositions on February 25, 1938, and they were to be delivered prior to April 4, 1938. Both Vollenhoven and Dooyeweerd were required to submit a list of Propositions on two topics: (a) the continued existence, the immortality and the substantiality of the soul and (b) the union of the two natures of Christ. Marcel Verburg says that Dooyeweerd sent this List of Propositions to the Curators on March 19, 1938.[1] A similar date can therefore be assumed for Vollenhoven’s List of Propositions. Several of these propositions are devoted to showing that the ideas of substance, and of the rational-moral soul, fit more with scholastic Roman Catholicism. The reader should be aware that Dooyeweerd later was of the view that these ideas were no longer to be found in la nouvelle théologie of Roman Catholicism. See Dooyeweerd’s 1964 Lecture, “Center and Periphery: The Philosophy of the Law-Idea in a Changing World,” online at [http://www.members.shaw.ca/hermandooyeweerd/1964Lecture.html]. Because this document is not available elsewhere, I have given both the original Dutch version as well as my translation. Propositions submitted by Prof. Dooyeweerd [English Translation] I. It cannot be refuted that the concept of substance (‘ousia’) has a philosophical origin. It intends to give a theoretical account of a datum of naïve (non-theoretical) experience of reality: namely, of the relative constancy of a thing as a whole notwithstanding the changing of its parts. II. Both in its traditional metaphysical use, as well as in its epistemological use [2], the concept of substance is based upon a fundamental misunderstanding of this given of naïve experience. For it [this concept of substance] is always the product of a theoretical abstraction out of the full temporal reality. But very justly, naïve experience does not permit itself to be robbed of a single side of the reality that it experiences. Naïve experience views all of these “sides” in their given unbreakable cosmic coherence. III. The theoretical abstractions obtained in this way are then [wrongly] presented as the “true reality” of the thing. This is a consequence of what is called the ‘immanence standpoint’ in philosophy, by means of which a thinker seeks his fixed basis in the supposed self-sufficiency of theoretical thought in its own domain. And in this way, implicitly or explicitly, he can only allow this “true reality” to be valid as a product of theoretical construction. Because this standpoint is rooted in an attempt to make itself independent [verzelfstandiging], in a religious self-sufficiency of theoretic thought, it must necessarily lead to a false view of reality, and also to a false interpretation of naïve experience as a sort of “copy theory” [afbeeldingtheorie]. IV. Because this immanence standpoint is incompatible with the Christian confession of God’s Sovereignty, and with the non-self-sufficient character of all that has been created, the traditional metaphysical concept of substance in all its distinct variations is fundamentally objectionable for Christian philosophy. The old attempts to accommodate the Aristotelian concept of substance to Christian theology (Thomas Aquinas and his followers) only fit within the Roman schema concerning the relation between “nature” and “grace”, but they are in irreconcilable conflict with the basic idea [grondgedachte] of the Reformation. V. When the traditional philosophic concept of substance is applied to the view of “soul” and “body”–as if they were two “substances” that are divided from each other at death–this will necessarily lead to the view of “soul” and “body” as two theoretical abstractions. This ‘dichotomy’ is then sought within temporal reality itself. Such a theoretical dualism is in conflict with the divine order of creation, and it dissolves itself in inner contradictions (The concept of a “Ding an sich” cancels out [opheft] the “Ding an sich”!) VI. The conflict of the traditional concept of substance with Divine Word Revelation is made worse by the traditional-scholastic view of “rational-moral nature” as the substantial form of human existence. The center of the human soul is thereby sought in reason, just as Aristotle’s theologia naturalis identifies God with Absolute or self-sufficient Reason. In contrast, Scripture teaches us that out of the heart are the issues of life (‘heart’ in the sense of the religious concentration point of the whole of human existence). Again, the doctrine concerning the rational-moral essential form of man fits only within the Roman synthesis schema, with its doctrine of the internal autonomy of “nature” (construed according to Aristotle’s view) set over against “grace.” It is really in an irreconcilable conflict with the Reformational, Biblical basic idea [grondgedachte] concerning the radical corruption of human nature. VII. For the said reasons, a truly Christian, Calvinistic philosophy can therefore not accept a view of soul and body that is oriented to the traditional concept of substance. The “body,” which is put aside [afgelegd] at death, is rather understood by the “Philosophy of the Law-Idea [“Wijsbegeerte der Wetsidee”] in the sense of the whole earthly existence of man in all temporal spheres of life, as this existence has been created in an interwovenness of individuality structures. Bodily death is indeed the setting free from all earthly ties, and not only the putting aside of a problematic “material-body,” the existence of which is supposed to be closed up ,in the physical-chemical aspects of temporal reality. And on the Christian standpoint, the “soul,” whose continued existence after death has been guaranteed to us beyond any doubt by the Scriptures and the Confession, may not be understood as a part of temporal earthly existence, or rather as the theoretical abstraction of a “substance” that has only psychical and normative functions. It is much rather the full human selfhood, man’s heart in the sense of the center of his whole existence, of which the “body” is the temporal organon [organ]. VIII. The stubborn fight of the church against what is called a ‘trichotomy’ of human existence receives a fundamental Biblical foundation for the first time in the formulation of “soul” and “body” as set out in the previous proposition. As opposed to this, if “soul” and “body” are understood as “substances” in the sense of two theoretical abstractions from out of temporal, earthly existence, they become meaning-less from a Confessional standpoint. The investigation of the structure of man’s temporal earthly existence is a scientific task, which, from the Christian viewpoint, can only be obtained by the light of Divine Word-Revelation. It may never be hindered by being bound to the philosophical concept of substance. For that is a concept that can never deny its pagan origin (as Prof. Dr. J. Woltjer Sr. also said). In contrast, the confession of the duality of soul and spirit in the Biblical sense is a fruit of being subjected to Divine Word-Revelation; the truth that is confessed here must remain fundamentally hidden to immanence philosophy, since it [this confessed truth] comes into flagrant conflict with the dogma of the inner autonomy of natural reason, by which immanence philosophy stands and falls. IX. The Philosophy of the Law-idea has never opposed the term ‘substance’ in itself, but only the traditional philosophical use of that word. It [this philosophy] in fact denies that the concept of substance is a concept of our everyday thought. And it believes that it would have no meaning to debate about the existence of “substances,” without having first established in what sense that word is intended to be used.
Stellingen van Prof. H. Dooyeweerd [Original Dutch] I. Het substantiebegrip (de “ousia”) is onwedersprekeljik van wijsgeerigen oorsrpong. Het bedoelt theoretisch rekenschap te geven van een datum der naïve (niet-theoretische) ervaring van de werkelijkheid: nl. Van de relatieve constantheid van een ding als geheel ondanks de wisseling zijner deelen. II. Zoowel in zijn traditioneel metaphysisch, als in zijn kennis-theoretisch [3] gebruik berust het substantiebegrip echter op een principiëele misvatting van dit gegeven der naieve ervaring. Het is nl. Steeds product van een theoretische abstractie uit de volle tijdelijke werkelijkheid, terwijl de naieve ervaring zich zeer terecht geen enkele zijde der door haar ervaren werkelijkheid laat ontrooven, en al deze “zijden” in den gegeven onverbrekelijken kosmischen samenhang vat. III. De aldus verkregen theoretische abstracties worden voor de “ware werkelijkheid” van het ding uitgegeven. Dit als gevolg van het zgn. Immanentie-standpunt in de Wijsbegeerte, waarbij de denker zijn vasten grond zoekt in de vermeende zelfgenoegzaamheid van het theoretisch denken op zijn eigen gebied en dus implicite of explicite ook de “ware werkelijkheid” slechts als product van theoretische constructie kan laten gelden. Waar dit standpunt in een verzelfstandiging, in een religieuze verzelfgenoegzaming van het theoretish denken is geworteld, voert het noodzakelijk tot een valsche visie op de werkelijkheid, en tevens tot een valsche interpretatie van de naïve ervaring als een sort “afbeeldingstheorie.” IV. Waar dit immanentiestandpunt onvereenigbaar is met de Christelijke belijdenis van de Souvereiniteit Gods en het onzelfgenoegzaam karakter van al het geschapene, is ook het traditioneele metaphysisch substantiebegrip in al zijn zeer onderscheiden schakeeringen voor de christelijke wisjbegeerte principiëel verwerpelijk. De oude pogingen het Aristotelisch substantiebegrip aan de Christelijke theologie te accomodeeren (Thomas Aquinas c.s.) passen alleen in het Roomsche schema inzake de verhouding tusschen “natuur” en “genade”, doch komen met de grondgedachte der Reformatie in onverzoenlijken strijd. V. De opvatting van “ziel” en “lichaam”–als twee “substantives”, die bij den dood uit elkander gaan, voert bij toepassing van het traditioneele wijsgeerig substantiebegrip noodzakelijk tot de opvatting van “Ziel” en “lichaam” als twee theoretische abstracties. De zgn. Dichotomie wordt dan in de tijdelijke werkelijkheid zelve gezocht. Zulk een theoretisch dualisme is in strijd met de goddelijke scheppingsorde en ontbindt zich zelve in innerlijke tegenstrijdigheden (Het begrip van een “Ding an sich” heft het “Ding an sich” op!) VI. Het conflict van het traditioneele substantiebegrip met de Goddelijke Woordopenbaring wordt nog verscherpt door de traditioneel—scholastische opvatting van de “redelijk-zedelijke natuur” als substantieelen vorm van ‘s menschen bestaan. Het centrum der menschelijke ziel wordt daarbij in de rede gezocht, gelijk Aristoteles’ theologia naturalis God vereenzelvigt met de absolute of zelfgenoegzame Rede. Daarentegen leert ons de Schrift, dat uit het hart (in den zin van religieus concentratiepunt van heel de menschelijke existentie) de uitgangen des levens zijn. De leer i.z. den redelijk-zedelijken wezensvorm van den mensch past weder alleen in het Roomsche synthese-schema, met zijn leer van de interne autonomie der (naar Aristotelische visie geconstrueerde) “natuur” tegenover de “genade”. Zij komt echter in onverzoenlijk conflict met de Reformatorische, Schriftuurlijke grondgedachte i.z. de radicale verdorvenheid der menschelijke natuur. VII. Een wezenlijk Christelijke, Calvinistische Wijsbegeerte kan de aan het traditioneele substantiebegrip georienteerde opvatting van ziel en lichaam om de genoemde redenen dus niet aanvaarden. Het “lichaam”, dat bij den dood wordt afgelegd, wordt in de “Wijsbegeerte der Wetsidee” veeleer gevat in den zin van heel het aardsche bestaan van den mensch in all tijdelijke levenssferen, gelijk dit bestaan in een vervlechting van individualiteitsstructuren geschapen is. De lichamelijke dood is inderdaad de losmaking van alle aardsche banden en maar niet het afleggen van een problematisch “materie-lichaam”, welks bestaan zou zijn afgesloten in de phsyisch-chemische aspecten der tijdelijke werkelijkheid. En de “ziel”, welker voortbestaan na den dood ons door Schrift en belijdenis boven allen twijfel verzekerd wordt, mag op Christelijk standpunt niet worden gevat als een deel van het tijdelijk aardsch bestaan, of liever als de theoretische abstractie van een “substantie”, die alleen psychische en normatieve functies heeft. Zij is veeleer de volle menschelijke zelfheid, zijn hart in den zin van centrum van heel zijn bestaan, waarvan het “lichaam” het tijdelijk organon is. VIII. De hardnekkige strijd der kerk tegen een zgn. Trichotomie van het menschelijk bestaan krijgt eerst een principiëelen schriftuurlijken ondergrond bij de in de vorige stelling geformuleerde opvatting van “ziel” en “lichaam”. Daarentegen wordt zij bij de opvatting van “ziel” en “lichaam” als “substantives” in den zin van twee theoretische abstracties uit het tijdelijk aardsch bestaan uit belijdenis oogpunt zin-loos. Het onderzoek van de structuur van het tijdelijk aardsch bestaan van den mensch is een taak der wetenschap, welke op Christelijk standpunt slechts bij het licht der Goddelijke Woord-Openbaring kan worden aangevat, maar nimmer mag worden belemmerd door een binding aan het wijsgeerig substantiebegrip, dat ook naar het getuigenis van Prof. Dr. J. Woltjer Sr. zijn heidenschen oorsrpong nimmer heft kunnen verloochenen. Daarentegen is de belijdenis van de dualiteit van ziel
en lichaam in den schriftuurlijken zin een vrucht van onderwerping aan
de Goddelijke Woord-Openbaring; de hierin beleden waarheid moet aan
de immanentie-philosophie principiëel verborgen blijven, wijl zij
in flagranten strijd komt met het dogma van de innerlijke autonomie
der natuurlijke rede, waarmede de immanentiephilosophie staat en valt.
Endnotes [1] See Herman Dooyeweerd: Leven en werk van een Nederlands christen-wijsgeer (Baarn: Ten Have, 1989) [‘Verburg’], 226. [2] Note by Dooyeweerd: The present debate does not further consider its use in Kant’s epistemological usage as a category of the experience of nature. [3] Note by Dooyeweerd: In zijn ken-critisch gebruik bij Kant als categorie der natuur-ervaring komt het in het onderhavig debat niet verder in aanmerking.
Oct 25/06 |
|||